Elektrikli Araç Şarj Terimleri Sözlüğü

Elektrikli araç dünyasının kendine has bir sözlüğü var: AC mi DC mi, Type 2 mi CCS2 mi, kW ile kWh aynı şey mi? Bu sözlük, elektrikli araç şarjıyla ilgili en sık karşılaşılan terimleri kısa, net ve abartısız tanımlarla bir araya getiriyor. Terimleri konu gruplarına ayırdık; aradığınız kavrama hızlıca ulaşabilirsiniz.

AC & DC Temelleri

AC Şarj

AC (alternatif akım) şarjda, akımın bataryanın ihtiyaç duyduğu doğru akıma (DC) dönüştürülmesini aracın içindeki yerleşik şarj cihazı yapar. Ev ve iş yeri için uygundur; yavaş-orta hızdadır (genelde 7,4–22 kW) ve Türkiye'de Type 2 soketiyle kullanılır.

DC Şarj

DC (doğru akım) şarjda dönüşüm istasyonun içinde yapılır ve yüksek güç doğrudan bataryaya verilir. Hızlı şarjdır (50–350+ kW), genellikle halka açık noktalarda bulunur ve Türkiye'de CCS2 soketiyle kullanılır.

Onboard Charger (Yerleşik Şarj Cihazı)

Aracın içindeki AC'yi DC'ye çeviren birimdir ve aracın AC şarj hızını sınırlar. Çoğu araç en fazla 11 kW AC ile şarj olur; bazı modeller 7,4 kW veya 22 kW destekler.

Soketler & Kablolar

Type 1 (SAE J1772)

Tek fazlı AC şarj soketidir; Kuzey Amerika ve Japonya odaklıdır. Türkiye'de yaygın olarak kullanılmaz.

Type 2 (Mennekes, IEC 62196-2)

Avrupa'nın ve Türkiye'nin AC şarj standardıdır. Hem tek fazlı hem üç fazlı şarjı destekler.

CCS2 (Combined Charging System / Combo 2)

Type 2 soketinin altına iki adet DC pini eklenmiş halidir. Avrupa'nın ve Türkiye'nin DC hızlı şarj standardıdır.

CHAdeMO

Japon kökenli bir DC hızlı şarj standardıdır. Avrupa'da kullanımı giderek azalmaktadır.

GB/T

Çin'in şarj standardıdır ve AC ile DC için ayrı soketler kullanır.

Mod 2

Prize takılan ve üzerinde IC-CPD adı verilen bir kontrol kutusu bulunan taşınabilir şarj kablosudur. Düşük-orta güçte çalışır.

Mod 3

Sabit şarj istasyonuna (wallbox) bağlı kablodur. Mod 2'ye göre daha güvenli ve daha yüksek güçte şarj sağlar.

Güç & Hız

kW (Kilovat)

Gücü, yani anlık şarj hızını ifade eder. Cihazın o an bataryaya ne kadar hızlı enerji verdiğini gösterir.

kWh (Kilovatsaat)

Enerjiyi ifade eder; batarya kapasitesini veya araca yüklenen elektrik miktarını gösterir. Kabaca şarj süresi = kWh ÷ kW.

Monofaze (Tek Faz)

Tek fazlı elektrik bağlantısıdır ve AC şarjda genellikle 7,4 kW'a kadar güç sağlar.

Trifaze (Üç Faz)

Üç fazlı elektrik bağlantısıdır ve AC şarjda 11 kW veya 22 kW güç sağlayabilir.

Wallbox

Duvara monte edilen AC şarj istasyonudur. Ev ve iş yeri kullanımı için tasarlanır.

SoC (State of Charge)

Bataryanın o anki doluluk yüzdesidir.

Taper

DC hızlı şarjda batarya %80'i geçtikten sonra şarj hızının belirgin biçimde yavaşlamasıdır. Bataryayı korumak için uygulanır.

Enerji Yönü: V2L, C2L, V2G

V2L (Vehicle-to-Load)

Araç bataryasından dış cihazlara veya eve elektrik vermeyi sağlayan özelliktir.

C2L (Charger-to-Load)

V2L'ye benzer şekilde elektrik aktarımı sağlar; bu aktarım şarj cihazı üzerinden gerçekleşir.

V2G (Vehicle-to-Grid)

Araç bataryasından elektrik şebekesine geri besleme yapılmasıdır.

Akıllı Şarj (OCPP vb.)

OCPP (Open Charge Point Protocol)

Şarj cihazı ile merkezi yönetim sistemi arasındaki açık iletişim protokolüdür. Uzaktan izleme, yük yönetimi ve kullanıcı bazlı faturalandırma gibi işlevleri mümkün kılar.

CSMS (Charging Station Management System)

Şarj noktalarını uzaktan yöneten merkezi yazılımdır.

Yük Yönetimi (Load Balancing / Dinamik Yük Dengeleme)

Mevcut elektrik kapasitesini cihazlar arasında paylaştırma yöntemidir. Tesisatın kapasitesini aşmadan birden fazla aracın şarj edilmesini sağlar.

RFID / NFC

Kart veya temassız okuma yoluyla şarj işlemine yetki verme yöntemidir.

Koruma & Güvenlik

IP65 / IP66

Cihazın toza ve suya karşı koruma sınıfını gösterir. Bu sınıflar dış mekân kullanımına uygunluğu ifade eder.

Kısa hatırlatma: kW şarjın hızıdır, kWh ise yüklenen enerji miktarı. Süreyi kabaca kWh'ı kW'a bölerek bulabilirsiniz.

Bemis E-V Charge, 1994'ten beri üretim yapan Bemis Teknik Elektrik A.Ş.'nin Bursa merkezli yerli EV şarj markasıdır. Bu sözlükteki kavramların gerçek ürünlerdeki karşılığını AC Wallbox (7,4–22 kW), Type 2 kablolar (Mod 2 ve Mod 3), V2L/C2L çözümleri ve CCS2 DC üniteleri ürün ailelerinde inceleyebilirsiniz; tümü CE, IP65-66 ve OCPP uyumludur.