Elektrikli Araç Şarj İstasyonu Yönetmeliği: Apartman, Otopark ve AVM'de Ne Zorunlu?

Elektrikli araç şarj istasyonu kurulumunu Türkiye'de tek bir düzenleme değil, birbirinden bağımsız iki ayrı çerçeve ilgilendirir. Hangisinin sizi bağladığı, kuracağınız ünitenin nerede ve ne amaçla kullanılacağına göre değişir.

• Yapı tarafı — Otopark Yönetmeliği: yeni yapılacak binalarda ne kadar şarj altyapısı bulunması gerektiğini belirler.
• Ticari hizmet tarafı — EPDK Şarj Hizmeti Yönetmeliği: halka açık ve ücretli şarj hizmeti sunmayı düzenler.

Kendi aracınızı kendi otoparkınızda şarj etmek için kurduğunuz bir ünite, ikinci çerçevenin konusu değildir. Ayrım pratikte buradan başlar.

Otopark Yönetmeliği: yeni yapılarda ne zorunlu?

Otopark Yönetmeliği 22 Şubat 2018 tarihli ve 30340 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı; şarj altyapısına ilişkin hükümler 25 Mart 2021 tarihli ve 31434 sayılı Resmî Gazete'de yapılan değişiklikle eklendi. Zorunluluklar yapı tipine göre ayrışır:

Dikkat edilmesi gereken nokta şudur: bu şartlar yapı ruhsatı başvurusu sırasında aranır ve yeni yapılacak yapılar için geçerlidir. İdareler ihtiyaca göre elektrikli araç otopark yeri sayısını artırma kararı alabilir.

Mevcut binalarda durum ne?

Hâlihazırda yapılmış binalar için şarj ünitesi kurma yönünde bir zorunluluk bulunmuyor. Buna karşılık kurulum sürecini kolaylaştıran düzenlemeler yapıldı: mevcut site ve apartman otoparklarına kurulacak şarj üniteleri için yapı ruhsatı aranmıyor.

Yani mevcut bir apartmanda şarj ünitesi kurmak isteyen kat maliki için mesele hukuki bir engel değil, çoğunlukla karar alma süreci ve elektrik altyapısının uygunluğudur.

Apartman ortak alanına kurulum: kaç oy gerekir?

Ortak alanda yer alan otoparka şarj ünitesi kurulması için önceden kat maliklerinin beşte dördünün (%80) onayı aranıyordu. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın illere gönderdiği genelgeyle şarj üniteleri ortak alanlarda inşaat kapsamından çıkarıldı ve onay eşiği salt çoğunluğa — yani kat maliklerinin yarıdan bir fazlasına — indirildi.

• Karar, olağan genel kurulun gündemine eklenerek veya olağanüstü toplantıyla alınabilir.
• Alınan karar tutanağa geçirilmelidir.
• Elektrik bağlantısı için ilgili dağıtım şirketinin görüşü alınır.
• Kendinize ait, bağımsız bölüm niteliğindeki kapalı garajda kurulum bu sürecin dışındadır.

Ticari şarj hizmeti verecekseniz: EPDK lisansı

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun Elektrikli Araçlar İçin Şarj Hizmeti Yönetmeliği 2 Nisan 2022'de yürürlüğe girdi. Ticari amaçla, halka açık şarj hizmeti sunmak isteyenlerin EPDK'dan Şarj Ağı İşletmeci Lisansı alması gerekiyor.

Bu, apartman sakinlerinin kendi araçlarını şarj ettiği bir üniteyle aynı şey değildir. Ancak site içindeki üniteyi dışarıya ücretli olarak açmayı düşünüyorsanız, konu doğrudan bu yönetmeliğin kapsamına girer.

Zorunluluk olmasa da altyapıyı doğru kurmak

Yönetmelik bir asgari şart koyar; sağlıklı bir kurulum çoğu zaman bunun ötesini gerektirir. Ortak otoparklarda en sık karşılaşılan üç mesele şunlardır:

• Elektrik kapasitesi: binanın mevcut aboneliği birden fazla üniteyi aynı anda kaldırmayabilir. Yük yönetimi (dinamik güç paylaşımı) yapan üniteler bu sorunu kapasite artırmadan çözebilir.
• Kim ne kadar kullandı: ortak alanda tüketimin kişi bazında ayrıştırılması gerekir. RFID kart veya mobil uygulama üzerinden kullanıcı tanıma yapan modeller bunu mümkün kılar; sayaçlı modellerde tüketim cihaz üzerinden okunabilir.
• İleride büyüme: bugün iki araç varsa yarın altı olabilir. Kablo güzergâhı ve pano kapasitesi baştan buna göre planlanırsa sonraki kurulumlar çok daha ucuz olur.

Bemis'in Charger Plus 2 ve Pro 2 modelleri OCPP uyumlu çalışır, yük paylaşımını destekler ve RFID ile kullanıcı tanıma yapar; MID sayaçlı sürümlerde tüketim cihaz üzerinden takip edilebilir. Ortak alan senaryolarında bu üç özellik birlikte değerlendirilmelidir.

Önemli not

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz. Mevzuat değişebilir; yukarıdaki hükümlerin güncel hâlini Resmî Gazete üzerinden veya ilgili idareden teyit etmenizi, uygulamaya geçmeden önce yetkili bir elektrik proje müellifi ve bina yönetimiyle görüşmenizi öneririz.