Fabrika, OSB ve Sanayi Sitesinde Personel Otoparkına Şarj İstasyonu

Personelinin elektrikli araç sayısı artan her fabrika, depo ve sanayi sitesi aynı soruyla geliyor: otoparka şarj cihazı koyacağız, nereden başlamalıyız? Bu karar eve wallbox taktırmaya benzemez. Bir konutta tek mesele hattın uygun olup olmadığıdır; bir üretim tesisinde ise zaten bir trafo, bir kompanzasyon panosu ve saat saat değişen bir üretim yükü vardır. Şarj cihazları bu tablonun üstüne eklenir. Bu yazı, fabrika ve OSB tarafındaki kararı sırasıyla ele alıyor.

Personel otoparkı ile filo aynı şey değildir

İlk ayrım burada yapılmalı, çünkü sonraki her karar buna bağlı. Şirket aracı filosu şarj ediliyorsa araçlar sizindir, gece tesiste durur ve planlama size aittir; bu senaryoyu ayrı bir yazıda ele aldık. Personel otoparkı ise farklıdır: araçlar çalışanlara aittir, mesai saatinde gelir ve mesai bitiminde gider. Yani şarj penceresi gecenin tamamı değil, vardiyanın süresidir ve kimin ne kadar harcadığı kişi bazında ayrışmalıdır.

Kaç cihaz gerekir? Cevabı vardiya düzeni verir

Personel otoparkında bir cihaz gün içinde birden fazla araca hizmet edebilir, çünkü çalışanın aracı saatlerce park hâlindedir. Tek vardiyalı bir tesiste araç sabah gelip akşam gidiyorsa, 8 saatlik bir pencerede 7,4 kW'lık bir cihaz günlük kullanım için fazlasıyla yeterli enerjiyi verir; burada hız değil süre çalışır. Üç vardiyalı bir tesiste ise aynı cihaz üç ayrı sürücüye sırayla hizmet edebilir. Bu yüzden cihaz sayısını araç sayısına değil, aynı anda park hâlinde olan elektrikli araç sayısına göre planlamak gerekir.

• Aynı anda parkta duran elektrikli araç sayısını sayın, toplam personel sayısını değil.
• Vardiya değişim saatlerini not edin; cihaz paylaşımı bu saatlerde olur.
• Bugünün sayısına değil, 2-3 yıl sonrasına göre altyapı çekin: kablo ve pano sonradan değil, ilk kazıda ucuzdur.
• Ziyaretçi ve tedarikçi araçları için ayrı bir nokta düşünün; personel noktalarını yetkilendirmeye kapatmak isteyebilirsiniz.

OSB ve sanayi sitesinde elektrik tarafı

Organize sanayi bölgelerinde elektrik dağıtımı çoğu zaman OSB tüzel kişiliği üzerinden yürür; yani yeni bir yük eklerken muhatabınız il dağıtım şirketi değil, OSB yönetimi olabilir. Sanayi sitelerinde ise ortak trafo birden fazla iş yerine hizmet ettiği için kapasite paylaşımı gündeme gelir. Her iki durumda da kuruluma başlamadan önce yanıtlanması gereken soru aynıdır: mevcut trafonuzda ve ana panonuzda eklenecek yük için yer var mı?

İkinci teknik başlık kompanzasyondur. Sanayi abonelerinde reaktif enerji tüketimi faturaya yansır ve tesise yeni yük eklendiğinde kompanzasyon panosunun yeni duruma göre gözden geçirilmesi gerekir. Şarj cihazlarının bu tabloyu nasıl etkileyeceği, sayı ve güç belirlendikten sonra tesisin elektrik projesini bilen kişi tarafından değerlendirilmelidir. Bu, kurulum öncesi keşfin en önemli maddelerinden biridir.

Üretim yükünüzün tepe saatine dokunmayın

Fabrikanın elektrik yükü gün içinde sabit değildir; makineler devreye girdiğinde tepe yapar. Şarj cihazlarının en kötü senaryosu, tam bu tepe saatinde birlikte tam güçte çekmesidir. Çözüm cihaz sayısını kısmak değil, dinamik yük yönetimidir: sistem tesisin anlık tüketimini görür ve şarj gücünü otomatik olarak kısar, tesis rahatladığında tekrar açar. Bemis'in Charger Plus 2 ve Charger Pro 2 serisi bu yük dengeleme özelliğini taşır; cihazlar 6-32 A aralığında kademeli çalışabildiği için kısma işlemi şarjı kesmeden yapılır.

Elektriği kim ödeyecek? Kararı baştan verin

Personel otoparkında bu soru teknik değil idari bir sorudur ve cevabı üç şekilde verilir: şarj tamamen ücretsiz bir yan hak olarak sunulur, maliyet çalışana yansıtılır ya da belirli bir kWh'e kadar ücretsiz sonrası ücretli bir model kurulur. Hangisini seçerseniz seçin, kimin ne kadar harcadığını görmeden yönetemezsiniz. Charger Plus 2 ve Pro 2 serisinde RFID kart ile kullanıcı yetkilendirme ve kişi bazlı raporlama yapan ortak alan yönetim paneli ücretsiz sunulur; ayrıca lisans ya da abonelik bedeli çıkmaz. Ölçümün fatura dayanağı olması isteniyorsa kasaya entegre MID sayaçlı modeller tercih edilir.

Hangi cihaz: AC mi, DC mi?

Personel ve ziyaretçi otoparkında doğru cevap neredeyse her zaman AC'dir. Araç saatlerce park hâlinde olduğu için 7,4 kW ile 22 kW arasındaki bir AC wallbox ihtiyacı fazlasıyla karşılar ve altyapı maliyeti çok daha düşüktür. DC hızlı şarj, aracın tesiste yalnız dakikalarca kaldığı senaryolar içindir: lojistik giriş-çıkışı, ziyaretçi trafiği yoğun idari bina ya da tesisi halka açık şarj noktası olarak konumlandırma kararı. İkisini karıştırmamak yatırımın en kolay tasarruf kalemidir.

Kurulum öncesi keşif neden şart?

Yukarıdaki maddelerin hiçbiri katalogdan seçilerek cevaplanamaz: mevcut pano, trafo yükü, otoparka mesafe, kablo güzergâhı ve montaj yüzeyi yerinde görülmelidir. Bemis tarafında bu süreç yetkili bayi üzerinden yürür; cihaz seçimi keşiften sonra netleşir, kurulum yetkili elektrik tesisatçısı tarafından yapılır ve ürünler 2 yıl üretici garantisiyle teslim edilir.